top of page

Aceleração e angústia: o tempo desritmado da vida contemporânea

Vivemos em uma época marcada pela aceleração do tempo.


Adara Sánchez Anguiano | Behance

Não o tempo físico, mas o tempo vivido — aquele que organiza nossas experiências, relações e expectativas. Essa aceleração, longe de ser neutra, tem produzido efeitos psíquicos e existenciais profundos, entre eles, uma forma específica de angústia: a sensação constante de estar em atraso em relação a si mesmo e ao mundo.


O filósofo alemão Hartmut Rosa, na obra Alienação e aceleração, propõe que a modernidade tardia esteja estruturada em torno de um imperativo de “aceleração social”, isto é, a intensificação contínua do ritmo da vida em três níveis:

  • técnico (inovações),

  • social (mudanças culturais e institucionais) e

  • individual (pressão por produtividade e atualização).


O resultado, segundo Rosa, é uma forma de alienação onde não conseguimos mais nos relacionar de modo significativo com o mundo — tudo passa depressa demais para que possamos absorver e compreender


A angústia, nesse cenário,

surge não de uma falta de

opções, mas de um excesso delas


Essa aceleração está diretamente ligada ao que Byung-Chul Han chama de “sociedade do desempenho”, na qual o sujeito é ao mesmo tempo explorador e explorado. Em Sociedade do cansaço, Han afirma que a liberdade contemporânea tornou-se compulsão por autoaperfeiçoamento. Não há mais um patrão externo, mas uma voz interna que nos exige sermos mais eficientes, produtivos e conectados — o tempo todo. A angústia, nesse cenário, surge não de uma falta de opções, mas de um excesso delas, que nos paralisa e esgota.



Adara Sánchez Anguiano | Behance

Na vida cotidiana, isso se manifesta em sintomas comuns: dificuldade de concentração, sensação constante de insuficiência, crises de ansiedade ligadas ao futuro incerto, e até o esvaziamento de relações afetivas, pois a lógica da aceleração reduz o tempo disponível para o encontro e o cuidado. A filosofia, nesse contexto, pode exercer um papel terapêutico e crítico, ao revelar como certas estruturas sociais produzem sofrimento psíquico.


Retomar a crítica do tempo, como fazia Heidegger em Ser e Tempo, torna-se crucial. Para ele, a angústia autêntica é aquela que nos coloca diante da finitude e nos chama à responsabilidade por nossa existência. Mas, na sociedade atual, a angústia é muitas vezes desviada ou abafada por distrações e acelerações que impedem esse confronto existencial.


É preciso, portanto, pensar em estratégias de “desaceleração” como forma de resistência ética. Isso não significa recusar o mundo moderno, mas recuperar o direito de ritmar a própria vida, de fazer pausas, de estar presente nas relações e nos processos. A filosofia não oferece respostas prontas, mas propõe um exercício constante de lucidez diante de um tempo que tenta nos desorientar.




Referências:


HAN, Byung-Chul. Sociedade do cansaço. Petrópolis: Vozes, 2017.

HEIDEGGER, Martin. Ser e tempo. Trad. Fausto Castilho. 2. ed. Petrópolis: Vozes, 2012.

ROSA, Hartmut. Alienação e aceleração: por uma crítica da temporalidade na modernidade tardia. Trad. Alessandro Marcos Ribeiro. São Paulo: Unesp, 2019.




Veja também:


UNIVERSO DOS SONHOS TÉCNICOS - Como as inteligências artificiais redefinirão nossa imaginação





Cursos com certificação

Você já considerou como a filosofia pode ser uma ferramenta poderosa para enfrentar os desafios do mundo real?


Posts recentes

Ver tudo

10 comentários


Nhựt Nguyễn
Nhựt Nguyễn
há 2 dias

Mình chăm vườn hoa nhỏ trước nhà làm sở thích cuối tuần, nên hay để ý thời tiết để biết lúc nào tưới cây hay che chắn. Biết đến Thời Tiết Hôm Nay Org qua một bài chia sẻ trong hội làm vườn. Trang hiển thị độ ẩm khá rõ ràng, giúp mình quyết định có cần tưới thêm buổi chiều hay không. Giao diện dễ nhìn, không mất nhiều thời gian tìm hiểu cách dùng. Load nhanh, mở lên là có kết quả ngay lập tức. Từ khi dùng, vườn hoa nhà mình cũng đỡ bị úng nước hơn trước vì biết trước lúc nào trời sắp mưa để ngừng tưới kịp thời.

Curtir

https://x8.actor/ hôm trước mình thấy ai đó share nên bấm vào nghía thử cho biết. Mình chỉ lướt nhanh chứ không đọc kỹ nội dung, chủ yếu xem giao diện với cách họ trình bày thôi. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn sạch sẽ, khoảng trắng vừa đủ nên không bị rối mắt. Mấy phần thông tin được chia thành từng khối rõ ràng, kéo xuống tới đâu hiểu tới đó, không bị dồn chữ một cục. Mình cũng để ý menu đặt khá dễ thấy, bấm qua lại giữa các mục nhanh, không phải tìm vòng vòng. Nói chung lướt vài phút thấy ổn áp, kiểu thiết kế đơn giản mà dễ theo dõi, nhất là cách họ…

Curtir

https://luck88com.net/ thấy bạn bè nói nhiều quá nên mình cũng bấm vào nghía thử cho biết. Mình không rảnh đọc kỹ từng thứ đâu, chủ yếu xem giao diện có dễ nhìn không thôi. Vào cái là thấy trang làm khá thoáng, chữ không bị dồn dập nên đỡ mỏi mắt. Mấy phần nội dung được chia theo kiểu khối rõ ràng, lướt xuống là biết mình đang ở đoạn nào chứ không bị trôi tuột. Cái mình ưng nhất là menu để ngay chỗ dễ thấy, bấm qua lại nhanh, không phải mò. Nói chung cảm giác dùng ổn cho người mới vào như mình, nhìn phát nắm được hướng đi. Mấy khung thông tin dạng danh sách nhìn…

Curtir

nhận định bóng đá nét mình thấy bạn bè nhắc hoài nên hôm qua rảnh rỗi vào thử cho biết. Mình không phải kiểu ngồi phân tích kèo hay soi từng giải, chủ yếu xem trang họ trình bày có dễ nhìn không thôi. Vừa vào cái là thấy phần livescore với kết quả bóng đá hiện theo dạng bảng cột, nhìn lướt phát là biết trận nào đang diễn ra và tỷ số ra sao, không bị chữ chồng chữ. Mình cũng thích cái kiểu họ để khối “nhận định bóng đá hôm nay” tách riêng, kéo xuống là gặp ngay mấy bài mới, đỡ phải mò trong menu. Nói chung thao tác nhanh, ít phải bấm qua lại,…

Curtir

xosoplus.com dạo này thấy bạn bè nhắc hoài nên mình cũng bấm vào xem thử cho biết. Mình không đọc kỹ nội dung gì đâu, chủ yếu coi giao diện có dễ nhìn không thôi. Vừa vào là thấy trang làm khá gọn, khoảng trắng nhiều nên mắt đỡ bị ngợp, nhìn một lúc là quen. Mấy mục được chia theo nhóm rõ ràng nên muốn chuyển qua lại cũng nhanh, không phải kéo lên kéo xuống tìm hoài. Mình hay lướt bằng điện thoại thì thấy menu đặt khá tiện, bấm cái là ra đúng chỗ. Điểm mình thích là cách họ xếp thông tin theo từng khối, mấy ô bảng căn thẳng hàng nên liếc qua là hiểu…

Curtir
bottom of page